Przygotowanie wojsk do obrony
Charakterystyka wojny hybrydowej według generała Walerija Gierasimowa, rosyjskiego szefa Sztabu Generalnego, opiera się na jego wystąpieniu i artykule opublikowanym w 2013 roku. W tzw. „doktrynie Gierasimowa” opisał on nowoczesne konflikty, w których granice między wojną a pokojem zacierają się. Poniżej kluczowe cechy wojny hybrydowej według tej koncepcji:
1. Połączenie środków wojskowych i niewojskowych
Gierasimow podkreśla, że współczesne konflikty to nie tylko starcia militarne, ale także użycie środków politycznych, ekonomicznych, informacyjnych i cybernetycznych. Działania militarne często pełnią funkcję wspierającą, a kluczową rolę odgrywają narzędzia pozamilitarne.
2. Operacje informacyjne i propaganda
Manipulacja informacją, dezinformacja, propaganda oraz działania psychologiczne odgrywają kluczową rolę w destabilizowaniu przeciwnika. Wykorzystywane są media tradycyjne, internet oraz media społecznościowe do szerzenia chaosu i wpływania na opinię publiczną.
3. Użycie sił nieregularnych i proxy
Siły nieregularne, takie jak najemnicy, grupy separatystyczne czy organizacje paramilitarne, są wykorzystywane do prowadzenia działań w imieniu państwa, co pozwala zachować oficjalne zaprzeczenie udziału w konflikcie.
4. Działania asymetryczne
Wojna hybrydowa wykorzystuje słabości przeciwnika, np. jego zależność od infrastruktury krytycznej czy słabości w sferze cyberbezpieczeństwa. Działania asymetryczne obejmują ataki cybernetyczne, blokady gospodarcze czy sabotaż.
5. Rozciąganie konfliktu na długi czas
Celem jest prowadzenie działań o niskiej intensywności przez dłuższy czas, co prowadzi do osłabienia woli walki i zasobów przeciwnika. Konflikt toczy się na wielu płaszczyznach równocześnie, co utrudnia przeciwnikowi skuteczną reakcję.
6. Brak formalnego wypowiedzenia wojny
Gierasimow zauważa, że współczesne konflikty często nie mają wyraźnego początku ani końca, a działania zbrojne mogą być prowadzone bez formalnego wypowiedzenia wojny. To utrudnia identyfikację agresora i odpowiedź na jego działania.
7. Zastosowanie technologii i cyberprzestrzeni
Nowoczesne technologie, takie jak drony, sztuczna inteligencja i cyberataki, odgrywają kluczową rolę w wojnie hybrydowej. Ataki na infrastrukturę krytyczną, takie jak systemy energetyczne, finansowe czy telekomunikacyjne, są integralnym elementem działań.
8. Zaangażowanie społeczeństwa
Zwraca się uwagę na wykorzystywanie ruchów protestacyjnych, kryzysów społecznych i niezadowolenia obywateli w celu destabilizacji państw przeciwnika. Wspierane są ruchy separatystyczne czy radykalne organizacje wewnętrzne.
9. Unikanie konwencjonalnych działań wojennych
Wojna hybrydowa minimalizuje bezpośrednie starcia zbrojne na rzecz operacji o niskiej widoczności i wysokim wpływie.
Wnioski
Wojna hybrydowa według generała Walerija Gierasimowa jest wielowymiarowym konfliktem, w którym tradycyjne metody wojenne są uzupełniane o działania nieregularne, informacyjne z wykorzystaniem AI, cybernetyczne. Celem jest osiągnięcie przewagi strategicznej bez konieczności otwartej wojny.
Ta koncepcja znalazła zastosowanie w praktyce, np. w działaniach Rosji na Ukrainie czy w kampaniach dezinformacyjnych prowadzonych na całym świecie.(Polska, Węgry, WB, USA i inne ).
